| < Sierpień 2017 > |
Pn Wt Śr Cz Pt So N
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      



© Archiwum Ryszarda Matuszewskiego
Warszawa 2009-2017
http://ryszardmatuszewski.blox.pl
All rights reserved



Administracja strony:
Mariusz Kubik

e-mail


































































* * *

Materiały (w szczególności: zdjęcia, teksty, multimedia, elementy grafiki) zawarte na niniejszej stronie i jej podstronach chronione są prawem autorskim (na mocy: Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83, Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Wykorzystywanie ich w innych serwisach internetowych, na blogach itp. wymaga zgody. Dotyczy to przede wszystkim materiałów pochodzących od osób trzecich (np. zdjęć z Agencji Fotograficznych).


statystyka


piątek, 30 kwietnia 2010

Ryszard Matuszewski - Warszawa, 9 listopada 2008 r.
© Fot. Mariusz Kubik

Ryszard Matuszewski (ur. 18 sierpnia 1914 r. w Warszawie, zm. 29 kwietnia 2010 r. w Warszawie) - eseista, krytyk literacki, autor podręczników szkolnych, tłumacz literatury pięknej (m.in. Louisa Aragona, André Chamsona i in.).

Syn Marii z Żórawskich (1882-1987) i Witolda Matuszewskiego (1879-1950). Uczeń Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Warszawie (matura w 1932 r.), kolega klasowy krytyka literackiego i eseisty Jana Kotta oraz Jana Nowaka-Jeziorańskiego. Ukończył następnie Wydział Prawa Uniwersytetu im. Józefa Piłsudskiego w Warszawie (1936 r.).

Debiutował wierszami i artykułami na łamach międzyszkolnego pisma licealistów polskich „Kuźnia Młodych" (1931 r.). Z tego czasu datuje się jego znajomość z redagującym dział poezji „Kuźni Młodych” ks. Janem Twardowskim. Współzałożyciel Klubu Artystycznego "S", działającego w latach 1932-1936. W latach 1936-1937 ukończył szkołę podchorążych łączności w Zegrzu, następnie pracował w Wagons-Lits/Cook oraz był aplikantem w Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. W lipcu 1938 r. poślubił Beatę Sobolewską (1915-2005). Był uczestnikiem kampanii wrześniowej 1939 (m.in. w oblężonym Modlinie) a w latach 1940-1944 działaczem podziemia kulturalnego, związany z podziemną PPS – WRN. Pracował w Zarządzie Miejskim w Warszawie. W 1942 r. urodziła się jego córka Małgorzata (obecnie Pszenicka; zamężna z Krzysztofem Pszenickim, dziennikarzem i b. szefem sekcji polskiej BBC w Londynie). W 1945 r. zmobilizowany do wojska pracował do 1947 r. w dzienniku „Polska Zbrojna”. W 1946 r. urodził się jego syn, Piotr, obecnie architekt.

Po zakończeniu wojny był sekretarzem redakcji tygodnika „Kuźnica" (Łódź 1946-1950), gdzie rozpoczął systematyczną działalność jako krytyk i recenzent. Pracował następnie w tygodniku „Nowa Kultura", gdzie był kierownikiem działu krytyki (1950-1960), oraz zastępcą redaktora naczelnego (1952-1956). Kierownik pracowni literatury współczesnej Instytutu Badań Literackich  Polskiej Akademii Nauk (1954-1958), w latach 1956-1985 pisał stałe sprawozdania z ruchu poetyckiego w wydawnictwie "Rocznik Literacki". Kierownik działu literatury współczesnej Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik" (1960-1977).

W 1961 r. ożenił się ponownie z Ireną Szymańską (1921-1999), tłumaczką, edytorem i wydawcą (m.in. opieunką serii wydawniczej "Nike" wydawnictwa "Czytelnik"). W latach 1973-1975 był kierownikiem działu krytyki w tygodniku "Literatura". Współzałożyciel i w latach 1969-2003 jeden z wiceprezesów Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Literackich z siedzibą w Paryżu. W 1988 r. zorganizował kongres Stowarzyszenia w Polsce (w Toruniu), a w 2003 r. Stowarzyszenie to przyznało mu tytuł prezesa honorowego.

Członek Związku Literatów Polskich (1944-1983), Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (1989-2010) oraz Polskiego PEN Clubu (do 2010 r.). Mieszkał w Warszawie przy ul. Nowowiejskiej 1/3. Pochowany 10 maja 2010 r. na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

 Ordery, odznaczenia i wyróżnienia:

* Nagroda Państwowa III stopnia za książkę "Literatura na przełomie" (1951)

* Nagroda "Życia Literackiego" za książkę "Powroty i pożegnania" (1987) 

* Dyplom Honorowy i Medal "Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata" (na wniosek Jana Nowaka-Jeziorańskiego; 11 maja 1993 r.)

* Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2007)

.

Z dyplomem "Sprawiedliwego wśród Narodów Swiata" (1994 r.)
© Fot. Mariusz Kubik

09:58, ryszardmatuszewski , CURRICULUM VITAE
Link Dodaj komentarz »
Twórczość (wybór)

„S” (poezje; F. Hoesick 1933; wespół z Janem Kottem i Włodzimierzem Pietrzakiem)

„Gospoda pod wesołą kukułką” (utwór sceniczny; wespół z Janem Rojewskim; Biblioteka Teatralna Domu Wojska Polskiego, Tom I; Wydawnictwo "Prasa Wojskowa", Warszawa 1948)

„Literatura po wojnie” (szkice literackie; Spółdzielnia Wydawnicza Książka 1948, Książka i Wiedza 1950)

„Literatura na przełomie” (szkice literackie; Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1951)

„Literatura międzywojenna” (szkice literackie; Wiedza Powszechna 1953)

„Szkice krytyczne” (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1954)

„Historia literatury polskiej. Materiały do nauczania klasy XI. Zeszyt I – Antologia” (Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych 1955); jako „Literatura współczesna: antologia i opracowanie” (Wyd. 5: "Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych" 1963, 1968 

„O poezji Władysława Broniewskiego (szkice literackie; Państwowy Instytut Wydawniczy 1955)

„Doświadczenia i mity” (szkice literackie; Państwowy Instytut Wydawniczy 1964)

„Iwaszkiewicz” (szkic literacki; Agencja Autorska 1965, seria „Sylwetki Współczesnych Pisarzy"; tłum. ang.: Authors' Agency, "Czytelnik", 1976, w tłumaczeniu Marshy Brochwicz)

„Człowiek i pisarz ludziom przyjazny (O Wilhelmie Machu)” (szkice literackie; Rzeszów 1968)

„Polska literatura współczesna: antologia do użytku szkolnego” (wyd. 4: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1973, 1974, 1975)

„Literatura polska lat 1918-1939” (podręcznik szkolny; Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych 1970, wydanie 7: 1974, wydanie 7 dodruk: 1975, wydanie 8 i 9: 1976, 1977, wyd. 11 i 12: 1979, 1982, 1983, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989 ISBN 83-02-00038-8; Wyd. 21 poprawione: 1990; Wyd. 22 i 23: 1992, ISBN 83-02-04414-8; Wyd. 24 zmienione: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1993; Wyd. 25: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1994, ISBN 83-02-05169-1) 

„Polska literatura współczesna. Podręcznik pomocniczy dla klasy IV liceum ogólnokształcącego oraz dla klasy V techników i liceów zawodowych” (Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1976, 1977, wydanie III i IV: 1978, 1980, wyd. VI poprawione: 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, wydanie XI i XII: 1986, ISBN 83-02-01084-7; wydanie XIII poprawione i wyd. XIV: 1988, ISBN 83-02-03903-9; wydanie XV poprawione: 1990, ISBN 83-02-04366-4)

„Z bliska” (szkice literackie; Wydawnictwo Literackie 1981; ISBN 83-08-00508-X)

„Powroty i pożegnania” (szkice literackie; Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1987; ISBN 83-07-01332-1)

„Żółte dzioby, zielone lata” (wspomnienia autobiograficzne; Alfa 1990; ISBN 83-7001-349-X)

„Literatura polska 1939-1991” (podręcznik uzupełniający; Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1992, Wyd. 2 popr. i uzup.: 1995, Wyd. 3 popr. i uzup.: 1999, ISBN 83-02-07371-7)

„Poezja polska 1939-1991” (antologia; Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1994, ISBN 83-02-05302-3; wydanie rozszerzone jako: „Poezja polska 1939-1996” - Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1998; ISBN 83-02-07074-2)

„Olśnienia i świadectwa. Od Leśmiana do Barańczaka” (szkice literackie; Graf – Punkt 1995, ISBN 83-86091-33-9)

„Przyleciał anioł cały malinowy” (szkic literacki o twórczości włoskiej Jarosława Iwaszkiewicza; Ten – Ten 1995, ISBN 83-86628-07-3)

„Chmury na pogodnym niebie” (wspomnienia autobiograficzne; Vipart 1998; ISBN 83-87124-14-1)

„Alfabet. Wybór z pamięci 90-latka” (szkice wspomnieniowe; Iskry 2004, ISBN 83-207-1764-7)

„Moje spotkania z Czesławem Miłoszem” (szkice literackie; Wydawnictwo Literackie 2004, ISBN 83-08-03628-7)

„Zapiski świadka epoki” (szkice literackie; Biblioteka Narodowa 2004; ISBN 83-7009-547-X)

„Wisławy Szymborskiej dary przyjaźni i dowcipu” (szkice literacko-wspomnieniowe; Wydawnictwo Auriga 2008, ISBN 978-83-922635-8-6)

09:57, ryszardmatuszewski , CURRICULUM VITAE
Link Dodaj komentarz »
Publikacje w pracach zbiorowych / Przekłady

Publikacje w pracach zbiorowych

"Kłosy śmierci, kłosy życia" [w:] "Jarosław Iwaszkiewicz" (praca zbiorowa; oprac. Julian Rogoziński; Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1968; seria: "Biblioteka Polonistyki")

"Od Klubu »S« do "Listów do »Kuźnicy«" [w:] "Sceptyk pełen wiary. Wspomnienia o Stefanie Otwinowskim" (Wydawnictwo Literackie, 1979)

"Moje włoskie spotkania z Jarosławem Iwaszkiewiczem" [w:] "Miejsce Iwaszkiewicza - w setną rocznicę urodzin. Materiały z konferencji naukowej 20-22 lutego 1994 roku" (praca zbiorowa; seria: "Stawisko. Almanach Iwaszkiewiczowski. Tom I"; Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku, Podkowa Leśna 1994, ISBN 83-85605-51-7, ISBN 83-902894-0-7, ISSN 1233-278X)

"Skamandryci w oczach mojej generacji" [w:] "Stawisko. Almanach Iwaszkiewiczowski. Tom II" (praca zbiorowa; pod red. Aliny Brodzkiej, Małgorzaty Bojanowskiej, Zbigniewa Jarosińskiego, Oskara Koszutskiego; Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku, Podkowa Leśna 1995, ISBN 83-902894-1-5; ISSN 1233-278X)

"O wierszach Wisławy Szymborskiej" [w:] "Radość czytania Szymborskiej" (praca zbiorowa; oprac. Stanisław Balbus i Dorota Wojda; Znak 1996, ISBN 83-7006-542-2)

"Wątek polski" [w:] "Herling-Grudziński i krytycy" (wybór i oprac. Zdzisław Kudelski; Presspublica-Wydawnictwo UMCS 1997, ISBN 83-86038-33-0, ISBN 83-227-1003-8)

"Czy znałem Lucjana Wolanowskiego?" [w:] "Wokół reportażu podróżniczego. Tom 3. Lucjan Wolanowski (1920-2006). Studia - szkice - materiały" (Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2009, seria: "Prace naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 2683", ISBN 978-83-226-1802-8, ISSN 0208-6336)

"Przeciw wartościom pozornym" [w:] "Wcielenia Jerzego Ficowskiego według recenzji, szkiców i rozmów z lat 1956-2007" (praca zbiorowa; wybrał, opracował i wstępem opatrzył Piotr Sommer; Fundacja Pogranicze 2010, ISBN 978-83-61388-76-0)

"Jak dobyć poetę z głębi przeoczenia?" [w:] "Wcielenia Jerzego Ficowskiego według recenzji, szkiców i rozmów z lat 1956-2007" (praca zbiorowa; wybrał, opracował i wstępem opatrzył Piotr Sommer; Fundacja Pogranicze 2010, ISBN 978-83-61388-76-0)

Przekłady

Louis Aragon, Komuniści ‪(‬Luty - wrzesień 1939‪) (wespół z Arturem Sandauerem i in.‬; Wiedza 1950)

André Chamson, Studnia cudów (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1950)

Roger Garaudy, Realizm bez granic: Picasso, Saint-John Perse, Kafka (przedmowa Louis Aragon; Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1967)

09:56, ryszardmatuszewski , CURRICULUM VITAE
Link Dodaj komentarz »
Opracowania

„Lengyel költok antológiája” (oprac.: Endre Kovács i Endre Vészi; posłowie Ryszard Matuszewski; Szépirodalmi Kvk., Budapest 1951)

„Szkice o literaturze współczesnej” (praca zbiorowa pod redakcją Ryszarda Matuszewskiego; Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1954)

„Poezja Polski Ludowej” (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1955; wspólnie z Sewerynem Pollakiem)

„Poezja polska 1914-1939” (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1962, 1966, wydanie poszerzone, t. I-II 1984, ISBN 83-07-00395-4; wspólnie z Sewerynem Pollakiem)

„Poljska lirika dvajsetega stoletja: antologija” (wybór: Ryszard Matuszewski, Zygmunt Stoberski i Lojze Krakar; przełożył Lojze Krakar; Državna Založba Slovenije, Ljubljana 1963)

Julian Tuwim, „Wybór poezji” (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1965, 1969)

„Warszawskie wieczory literackie” (Państwowe Wydawnictwo "Iskry" 1968; wespół z: Olgierdem Budrewiczem, Witoldem Dąbrowskim, Juliuszem Wiktorem Gomulickim, Stanisławem Jankowskim, Karolem Małcużyńskim, Jerzym Pytlakowskim)

„O Polskę wolną i sprawiedliwą” (Wydawnictwo Związkowe CRZZ 1969)

Jarosław Iwaszkiewicz, „Czerwone tarcze” (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1971, seria: "Biblioteka Klasyki Polskiej i Obcej"; posłowie)

Leopold Staff, „Wiersze wybrane” (Państwowy Instytut Wydawniczy 1973, 1978)

Zofia Nałkowska, „Granica” (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1974, seria "Biblioteka Klasyki Polskiej i Obcej"; 1975, seria "Biblioteka Lektur Szkolnych"; 1988, 1993; posłowie)

Jarosław Iwaszkiewicz, „Wybór opowiadań” (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1975, seria: "Biblioteka Lektur Szkolnych"; posłowie)

Leon Kruczkowski, „Kordian i cham” (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1975, seria: "Biblioteka Lektur Szkolnych"; posłowie)

Maria Dąbrowska, „Na wsi wesele” (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1975, 1980; seria "Biblioteka Lektur Szkolnych", posłowie)

Maria Dąbrowska, „Noce i dnie” (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1975, 1978, 1979, seria: "Biblioteka Lektur Szkolnych"; 1982, seria: "Biblioteka Klasyki Polskiej i Obcej"; posłowie)

Maria Dąbrowska, „Ludzie stamtąd” (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1976; posłowie)

„Wiersze polskich poetów współczesnych” (Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1976, 1977, wydanie 3: 1980, wyd. 4 rozszerzone: 1981, 1982, 1984, ISBN 83-02-00498-7)

Julian Tuwim, „Poezje wybrane” (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1977, seria: "Biblioteka Klasyki Polskiej i Obcej"; posłowie)

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, „Wybór wierszy” (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1978, seria: "Biblioteka Klasyki Polskiej i Obcej"; posłowie)

Leopold Staff, „Poezje wybrane” (Państwowy Instytut Wydawniczy 1978; wybór i posłowie)

Jan Lechoń, „Poezje” (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1979, wyd. 2 poszerzone: 1987, ISBN 83-07-01390-9; posłowie)

Jan Bolesław Ożóg, „Poezje” (Państwowy Instytut Wydawniczy 1979; przedmowa)

„Strofy o pracy” (Państwowe Wydawnictwo "Iskry" 1980; wspólnie z Grażyną Konecką; ISBN 83-207-0141-4)

Arnold Słucki, „Biografia anioła” (Państwowy Instytut Wydawniczy 1982, ISBN 83-06-00754-9; wstęp)

Jerzy Niemojowski, „Wiersze wczesne wybrane” (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1983, ISBN 83-07-00810-7; wybór i wstęp)

„Strofy o porach roku” (Państwowe Wydawnictwo "Iskry" 1985, ISBN 83-207-0417-0; wybór i wstęp)

Julian Rogoziński, „Preteksty. Szkice o współczesnej poezji polskiej” (Państwowy Instytut Wydawniczy 1985, ISBN 83-06-01289-5; wybór i wstęp)

Ewa Lipska, „Utwory wybrane: (1967-1984)” (Wydawnictwo Literackie 1986, ISBN 83-08-01575-1; przedmowa)

Julian Tuwim, „Wiersze. T. 1-2" (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 1986, w edycji "Pism zebranych", ISBN 83-07-01019-5; wstęp)

Jerzy Kamil Weintraub, „Utwory wybrane” (Państwowy Instytut Wydawniczy 1986, ISBN 83-06-01160-0; wybór, układ i wstęp)

Bolesław Leśmian, „Wybór poezji” (Państwowy Instytut Wydawniczy 1987, ISBN 83-06-01572-X; wybór i wstęp)

Lionello Griffo, „Półgłosem: 17 wierszy” (Warszawa 1990, przedmowa)

Marek Mariusz Tytko, „Koncerty metafizyczne” (Fundacja "Eschaton", Kraków 2000; słowo o autorze: Eligiusz Dymowski, Ryszard Matuszewski)

Irena Szymańska, „Miałam dar zachwytu: wspomnienia wydawcy” (Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik" 2001, ISBN 83-07-02810-8; opracowanie i koncepcja całości)

POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ

09:54, ryszardmatuszewski , CURRICULUM VITAE
Link Dodaj komentarz »